Po wielu latach oczekiwania (pierwotnie miała ona zostać wydana w 2021 roku) Sąd Najwyższy wydał uchwałę pełnej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w dnia 25 kwietnia 2024 roku, sygn. III CZP 25/22 zgodnie z której brzmieniem:
1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron.
4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy.
5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.
Treść powyższej uchwały Sądu Najwyższego nie jest żadnym zaskoczeniem, mając na względzie utrwalone już orzecznictwo w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych – jest ona tak naprawdę podsumowaniem bogatego dorobku orzeczniczego tak krajowego jak i TSUE.
Uchwała ta jednoznacznie wskazuje, że kursy z tabel kursowych banków (postanowienia niedozwolone) nie mogą być zastąpione innymi kursami ustalonymi w oparciu o przepisy dyspozytywne (w naszym porządku prawnym takie przepisy nie istnieją). Postanowienia zawierające odesłanie do tabel kursowych banków dotyczącą głównych świadczeń stron umowy kredytu a ich usunięcie z umowy kredytu oznacza jej nieważność. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że nie jest możliwe odfrankowienie kredytu.
Roszczenia stron z nieważnej umowy kredytu mają charakter samodzielny (teoria 2 kondykcji) i powstają w momencie zakwestionowania przez kredytobiorcę umowy kredytu (oświadczenie o nieważności zawartej umowy kredytu kredytobiorca powinien złożyć bankowi). Sąd Najwyższy przyjął ponadto, że żadnej ze stron umowy kredytu nie przysługuje wynagrodzenie za korzystanie z udostępnionego drugiej stronie kapitału. Tym samym uchwała Sądu Najwyższego jest zgodna z dotychczasowym orzecznictwem TSUE.
Jedyne czego może żądać bank od kredytobiorcy to kapitał kredytu w wysokości nominalnej powiększony o ewentualne odsetki po upływie terminu zakreślonego w wezwaniu do zapłaty. Z kolei kredytobiorca może żądać zwrotu wszystkich wpłat uiszczonych na rzecz banku związanych z kredytem wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi po upływie terminu zakreślonego w wezwaniu do zapłaty.